آب، نعمت الهى

از دائره المعارف قرآن کریم
پرش به ناوبری پرش به جستجو

نگاه کلّى به آیات مربوط به آب نشان مى‌دهد که از بین نقش‌هاى آن در حیات * همه موجودات زنده، بر منافع مستقیم و غیرمستقیم آب براى انسان تأکید شده است و سیاق بخش فراوانى از این آیات نظیر « کُلوُاواشرَبوُا » ( در 5 آیه )[۱] یا « أَسقَینکُم » ( مرسلات / 77، 27 ) یا « فَأَنزَلنا مِنَ‌السَّماءِ ماء » ( حجر / 15، 22 ) درصدد برشمردن نعمت‌هاى الهى است؛ ازاین‌رو، این بخش از آیات به طور صریح یا غیر صریح، بندگان خدا را به شکر این نعمت بزرگ مى‌خواند. در آیات 48 تا 50 فرقان / 25 با اشاره به نزول آب طهور از آسمان و احیاى سرزمین‌هاى مرده و فراهم کردن آب مورد نیاز دام‌ها و انسان‌ها، مردم را به یادآورى این نعمت * الهى دعوت مى‌کند: « وَ لَقَد صَرَّفنهُ بَینَهُم لِیَذّکّروُا فَأَبى أَکثَرُ النّاسِ إِلاّ کُفورًا .» در آیات 57 و 58 اعراف / 7 همین بیان، با دعوت مردم به سپاس‌گزارى از این نعمت همراه شده است: « کَذلِکَ نُصَرِّفُ الأیتِ لِقَومٍ یَشکُروُن .» آیه 68 تا 70 واقعه / 56 با دعوت از مخاطبان به تدبّر در آب آشامیدنى و تأکید بر این‌که فقط خداوند آن آب گوارا را از ابر * ها فروفرستاده و قادر است با تغییر نظام حاکم بر نزول آب، آن را به آبى شور و تلخ تبدیل کند، خدا را مستحق سپاس‌گزارى دانسته و به شکر نعمت آب تشویق کرده است:[۲] « أَفَرءَیتُمُ المـاءَ الَّذى تَشرَبونَ * ءَأَنتُم أَنزَلتُموهُ مِنَ المُزنِ أَم نَحنُ المُنزِلونَ * لَو نَشاءُ جَعَلنهُ أُجاجا فَلولا تَشکرُون .» درآیه 12 فاطر / 35 نیز از دو دریاى شور و شیرین و منافع آن دو یاد کرده و غرض از یادآورى این نعمت را شکرگزارى مردم دانسته است.

پانویس

  1. المعجم المفهرس، ص 377.
  2. تفسير الآيات الكونيّه، ص 60 و 61.